پردیس در یک نگاه

شهرستان پردیس در آذر ماه ۱۳۹۱ متشکل از بومهن و جاجرود (ارتقا یافته) در تابعیت استان تهران ایجاد شد.

براین اساس پردیس پانزدهمین شهرستان استان تهران شد. براساس مصوبات جدید در حوزه تقسیمات کشوری و ابلاغیه های وزیر محترم کشور در سال ۱۳۹۹، بخش مرکزی به مرکزیت شهر پردیس تاسیس و روستاهای خسرو آباد و سعید آباد در بخش جاجرود نیز به شهر ارتقا یافتند، بنابراین شهرستان پردیس با مساحت ۲۷۶ کیلومتر مربع از ۳ بخش مرکزی، بومهن و جاجرود، ۴ شهر پردیس، بومهن، خسروآباد و سعید آباد و ۵۵ آبادی، روستا، نواحی کارگاهی، مناطق زراعی تشکیل شده است.

 

پردیس از طریق جاده قدیم تهران- بومهن  و آزاد راه تهران- پردیس با شهر تهران و با قرار گیری در محور های هراز و فیروزکوه با استان های شمالی و شمال شرقی کشور ارتباط دارد. ارتباط این شهرستان با شهرستان های شمالی، جنوبی و شرقی مجاور خود از راه های دسترسی محلی و مسیر های کوهستانی است.

 

شهرستان پردیس از غرب با تهران، از شرق با شهرستان دماوند، از شمال با شهرستان شمیرانات و از جنوب با شهرستان پاکدشت دارای مرز مشترک است.

این شهرستان با آغاز اجرای طرح‏های مسکن مهر به یکی از قطب‏های اجرای این پروژه ملی در کشور و استان تهران تبدیل شد و بر اساس اعلام مسئولان امر، با پایان واگذاری واحدهای مسکن مهر جمعیت این شهرستان به ۶۰۰ هزار نفر می‏ رسد.

 

اجتماعی و اقتصادی

جمعیت شهرستان پردیس در سال ۱۳۹۵ معادل ۱۶۹۰۶۰ نفر بوده و جمعیت نقاط شهری ۱۵۲۳۹۷نفر و نقاط روستایی ۱۶۶۵۱ نفر بوده است که جمعیت شهرستان پردیس با توجه به جمعیت استان تهران سهمی معادل ۱.۳ دهم درصد را به خود اختصاص داده است.

نرخ شهرنشینی شهرستان در سال ۹۵ به میزان ۹۰.۱ درصد رسیده است میزان شهرنشینی در سال ۹۰ معادل ۸۷.۸۸ درصد بوده است متوسط نرخ رشد سالانه جمعیت شهرستان طی سالهای ۹۰ تا ۹۵ در این شهرستان ۱۰.۳ درصد بوده است که بیش از ۶ برابر نرخ رشد جمعیت استان بوده و این در حالیست که متوسط رشد سالانه جمعیت طی سال‌های ۸۵ تا ۹۰ حدود ۴ درصد بوده است.

تراکم نسبی جمعیت در این شهرستان ۶۱۳ نفر در هر کیلومتر مربع است و متوسط تعداد اعضای خانوار نیز ۳.۲  نفر می باشد بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۹۵ این شهرستان حدود ۵۵ هزار نفر در سن فعالیت دارد که از این تعداد ۵۰ هزار نفر شاغل و پنج هزار نفر بیکار بودند، به عبارت دیگر نرخ مشارکت اقتصادی در این شهرستان ۴۰ درصد و نرخ بیکاری ۷/۸درصد اعلام شده است.

 

نقاط قوت

آب و هوای مطلوب شهرستان و نزدیکی به دامنه های البرز و دماوند

برخورداری از پارک علم و فناوری پردیس

نزدیکی به دو منطقه صنعتی خرمدشت و فیروزکوه با امکانات ویژه جهت تولید صنعتی

پتانسیل توسعه گردشگری به واسطه چشم اندازهای طبیعی منطقه

امکان تامین مسکن ارزان و متنوع

وجود آرامش و سکوت و امنیت در شهر پردیس

برخورداری از چشم اندازهای طبیعی بناهای تاریخی و اماکن مذهبی برای رونق گردشگری

 

 

فرصت ها

نزدیکی به شهر تهران و دسترسی به بازار مصرف آن

وجود سد ماملو در تقسیمات سیاسی شهرستان

برخورداری از ظرفیت‌های توسعه گردشگری و توریستی

 

نقاط ضعف

مهاجر پذیری و روند سریع شهرنشینی در نتیجه توسعه ناهمگون و نامتناسب شهرستان

ضعف زیرساخت های آموزش و پرورش

پایین بودن سرانه های بهداشتی، ورزشی، فرهنگی

ضعف در زیرساخت های حمل و نقل بین شهری و شهرستان

ساختار زمین شناسی نامناسب منطقه

عدم شکل‌گیری نظام خویشاوندی و کارکردهای ضعیف اجتماعی

 

 

تهدیدها

زلزله خیز بودن منطقه

سکونتگاههای غیر رسمی

آلودگی منابع آب سد ماملو از فاضلاب خانگی

 

پیشران های توسعه شهرستان پردیس

آزادراه تهران پردیس

خط مترو تهران پردیس

پارک علم و فناوری پردیس

قطب صنایع های‌تک

مرکز ورزش‌های زمستانی

گردشگری حیات وحش

مرکز صنایع چوبی

 

مساحت فضاهای ورزشی سرپوشیده دولتی و غیردولتی در شهرستان پردیس برابر با ۵۲ هزار و ۳۴۳ متر مربع و فضای روباز در حدود ۹۵ هزار مترمربع است به طوری که مجموعاً ۲/۵ درصد از مجموعه فضاهای سرپوشیده و روباز استان تهران را شامل می‌شود.

 مقایسه سرانه ورزشی استان و شهرستان نشانگر وضعیت نامناسب شهرستان در تأمین سرانه فضاهای ورزشی است به طوری که این شاخص در استان ۴۸ دهم درصد و در شهرستان معادل۸۷ صدم درصد متر مربع به ازای هر نفر خواهد بود.

 

از مجموعه ۷۲ مرکز نگهداری کودکان بی سرپرست در استان تعداد یک مرکز در شهرستان پردیس مستقر است که مجموعاً به ۱.۳ درصد از کودکان بی سرپرست استان ارائه خدمات می کند.

از مجموعه ۸۳۹۶ شهید استان تهران ۵۹ نفر از جمعیت شهدای استان در شهرستان پردیس ساکن هستند همچنین یک ۱,۱ درصد از جانبازان گرانقدر استان نیز در شهرستان پردیس ساکن هستند.

سرانه پزشک عمومی در شهرستان پردیس برابر ۰,۷۹ درصد پزشک به ازای هر ۱۰ هزار نفر جمعیت است اما در شاخص های مربوط به نقاط روستایی و وضعیت  پردیس بهتر از متوسط استانی است به طور مثال شاخص سرانه مراکز بهداشتی روستایی در شهرستان برابر ۱.۱۴ مرکز به ازای هر ۱۰ هزار نفر جمعیت است.

در شهرستان پردیس ۷ خانه بهداشت، ۲ مرکز بهداشت شهری، ۲ مرکز بهداشت روستایی، ۶ پایگاه بهداشت،۳ مرکز بهداشت درمان شهری و روستایی و ۸ پایگاه بهداشت مشارکتی فعال هستند.

 

بر اساس آمار اداره کل آموزش و پرورش شهرستانهای استان تهران حدود ۳۰ هزار نفر دانش آموز در شهرستان پردیس به تحصیل اشتغال دارند که ۷ درصد از دانش آموزان در مدارس غیر دولتی مشغول به تحصیل هستند، در حالی که این شاخص در سطح استان حدود ۹ درصد است.

همچنین در بخش آموزش های فنی و حرفه ای نیز مرکز آموزش فنی و حرفه ای شماره ۳۰ شهرستان پردیس در بخش دولتی با ۱۷ رشته  و در بخش غیر دولتی با ظرفیت ۳۰ آموزشگاه آزاد در ۴ حوزه و ۱۵ رشته به ارائه آموزش های فنی و حرفه ای می پردازد.

 

پردیس؛ شهر امید و زندگی

بدون شک پردیس از جمله قطب‌های تازه شکل گرفته کشور در امر توسعه شهرنشینی است، مردمی که در تهران بزرگ در میان انبوهی از مشکلات شهری نظیر آلودگی هوا و ترافیک سنگین زندگی می‌کنند، همواره به دنبال راهی برای خلاص شدن از این گرفتاری‌ها هستند و از این رو، این دسته از هموطنان ادامه زندگی در مکان‌ها و شهرهای جدید و منطبق با اصول شهرسازی مدرن را با نگاهی خاص دنبال می‌کنند.

پردیس از نگاه مردمان پایتخت و به خصوص آن دسته از خانواده‌هایی که به هر دلیل امکان خانه‌دار شدن در تهران را نداشته‌ و یا ندارند، به عنوان گزینه‌ای مهم برای سکونت در نظر گرفته می‌شود، این نگاه به جایی رسیده که در چند سال اخیر، بسیاری از مردم پایتخت، زندگی در حومه شرق تهران را به درگیر شدن با مشکلات درون شهری تهران ترجیح داده‌اند، در همین راستا با ساخت آزادراه تهران – پردیس، بخش اعظمی از مشکلات ساکنین این منطقه در دسترسی سریع و آسان به تهران برطرف شده است و علاوه بر آن، با توجه به مطالعات انجام شده و متعاقب آن، کلنگ‌زنی قطار برقی تهران – پردیس در آینده‌ای بسیار نزدیک، می‌توان عملا پردیس را شهری متصل به تهران نامید که رفت و آمد ساکنان آن به پایتخت، راحت‌تر از همیشه صورت خواهد گرفت.

 

این شهرستان با دارا بودن  ۷ لکه صنعتی که در نقاط مختلف استقرار یافته اند دارای بیش از ۸ هزار واحد صنفی و صنعتی و بیش از ۱۰۰ هزار نفر شاغل است که از نظر فراوانی فعالیت رسته های شغلی به ترتیب در حوزه صنایع چوبی و مبلمان با بیش از ۳ هزار واحد، پلاستیک و پلیمر با بیش از ۱۵۰۰ واحد، و ماشین ساز و فلز تراش با بیش از ۳۵۰ واحد فعال بیشترین سهم از واحد های فعال شهرستان را تشکیل می دهند و مدیریت شهرستان قصد دارد این منطقه را به قطب مبلمان شرق استان و چه بسا استان تهران تبدیل کند.

طرح ساماندهی این لکه صنعتی در قالب  شهرک غیر دولتی صنعتی و صنفی شمال شرق تهران که پس از پیگیری های بسیار در هیات محترم وزیران تصویب و مراحل پیاده سازی آن توسط ادارت و سازمانهای مرتبط در حال پیگیری است می تواند زمینه ساز بروز اتفاقات مثبتی برای رونق کسب و کار و افزایش اشتغال در این شهرستان باشد.

 

پارک فناوری پردیس

ناحیه نوآوری پرديس به‌عنوان مهم‌ترين و بزرگترين ناحیه نوآوری كشور، تجاري‌سازي دستاوردهاي فناوران و ايجاد بستر مناسب براي رشد فناوري و توسعه بازار شركت‌هاي دانش‌بنيان را هدف خود قرار داده است. ناحیه نوآوری پرديس توانسته است نقش موثری در پیشرفت علم و فناوری در شهر پردیس و استان تهران داشته باشد به طوری که این ناحیه شاخص‌ترین مرکز توسعه استارت‌آپ‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان و تجاری‌سازی فناوری و نوآوری‌ها در کشور به حساب می‌آید. پارك فناوری پردیس بر پایه این چشم‌انداز راهبردی تأسیس شده است كه در آینده‌ای نزدیك بتواند به عنوان یك «کانون توسعه تكنولوژی پیشرفته» جلوه‌های درخشانی از مشاركت در فرایند خیزش و جهش صنعتی ایران اسلامی را به نمایش بگذارد.

ناحیه نوآوری پردیس با محوریت پارک فناوری پردیس با مسوولیت نهاد ریاست جمهوری و با رويكرد فرابخشي و با کارکردهای زیر در سال ۱۳۸۰ تشکیل شد.

 

اماکن تاریخی و گردشگری

وجود اماکن و ابنیه های تاریخی و گردشگری نیز یکی دیگر از فاکتور های اهمیت شهرستان است که پل تاریخی شاه عباسی در سعید آباد، حمام و دژ تاریخی و بنای بارگاه امام زاده قاسم(ع) روستای گلخندان، امام زاده سطان مطهر(ع) ده بومهن و محوطه تاریخی اصلان تپه، محوطه تاریخی میان ده،  آبشار و غارهای کمرد، امامزاده طیب بن طاهر (ع)،  قلعه دختر جاجرود، کاخ سنگی،  قلعه جاروی خجیر و محوطه باستانی تحت یارامین از جمله این اماکن است.

 

 سرمایه گذاری در حوزه های گردشگری و بومگردی و اماکن تفریحی، ورزشی و رفاهی با توجه به احداث واحدهای مسکونی و جمعیت کنونی و افق آتی آن و نزدیکی به شهر تهران و وجود مسیر های دسترسی مناسب بسیار بالا بوده و در حال حاضر چندین طرح بزرگ مرتبط با این حوزه ها در نقاط مختلف شهرستان در حال احداث یا انجام امور اداری است اما قرار گیری بیش از ۸۵ درصد از پهنه شهرستان در مناطق حفاظت شده محیط زیست اجرای سرمایه گذاری جدید را در حوزه صنعتی به جز شرکت های دانش بنیان و مواد غذایی با ممنوعیت روبرو کرده است و واحدهای صنعتی و تولیدی مستقر در این مناطق تنها می توانند افزایش ظرفیت تا دو  برابر ظرفیت فعلی را به مرحله اجرا درآورند.